Middelen- en verslavingszorggebruik bij personen met een migratieachtergrond (PADUMI)

Professionelen in de verslavingszorg wijzen op een discrepantie tussen de prevalentie van problematisch middelengebruik bij personen met een migratieachtergrond enerzijds en de aanwezigheid van deze groepen in de verslavingszorg anderzijds, en dit zowel in België (Vandevelde et al., 2003) als in Europa (Derluyn et al., 2008; Fountain et al., 2004). Toch is er betrekkelijk weinig onderzoek naar dit thema. Verslavingscentra houden slechts gebrekkig informatie bij over de etnische achtergrond van hun cliënteel. Studies die hier toch dieper op in gaan gebruiken vaak verschillende variabelen (nationaliteit van de cliënt, nationaliteit van de ouders, taal, e.d.) waardoor comparatief en longitudinaal onderzoek wordt bemoeilijkt. Daarnaast is het voor onderzoekers moeilijk om deze doelgroep te bereiken. Overigens is middelengebruik een taboe onderwerp, zowel in de algemene bevolking, als bij personen met een migratieachtergrond. Onderzoek naar middelengebruik bij personen met een migratieachtergrond leidt ook zelden tot verandering, noch in de verslavingszorg, noch bij de doelgroep zelf.

Om aan deze tekortkomingen tegemoet te komen, kozen we voor een exploratief kwalitatief Community Based Participatory Research design om dit onderwerp te bestuderen in vier doelgroepen (de Turkse en Oost-Europese gemeenschappen in Gent, de Congolese gemeenschap in Brussel en de doelgroep van asielaanvragers, vluchtelingen en personen zonder wettige verblijfsdocumenten). Dit impliceert dat de data door gemeenschapsonderzoekers werd verzameld en dat de verspreiding van de resultaten in overleg met de gemeenschappen en stakeholders in de verslavingszorg gebeurde.

Onderzoek naar de aard en patronen van middelengebruik en de factoren die dit gebruik beïnvloeden, is een noodzakelijke eerste stap naar een meer toegankelijke verslavingszorg voor deze doelgroepen. PADUMI bouwt verder op het door Belspo gefinancierde project ‘Treatment trajectories of drug users from ethnic minorities’ (ZEMIV-project 2006-2007; Derluyn et al., 2008) en werd uitgevoerd door een multidisciplinair team van wetenschappers in de sociologie, criminologie, orthopedagogiek en het sociaal werk.