Skip to main content

Alcohol: wat je als professional wil weten

Alcohol (ethanol, ethylalcohol) is een kleurloze en smaakloze vloeistof. Het ontstaat door gisting van de suikers uit granen of fruit. Door distilleren wordt een hoger alcoholpercentage bereikt. De belangrijkste soorten alcoholhoudende dranken zijn bier, wijn en sterkedrank (gedistilleerd).

Alcoholgebruik in Vlaanderen: cijfers en trends

Alcohol is de meest gebruikte legale drug in Vlaanderen. In 2023 dronk 84% van de volwassenen het afgelopen jaar alcohol. Ook bij jongeren (12-18 jaar) voert alcohol de lijst aan: 43% dronk het afgelopen jaar alcohol, 10% deed dat regelmatig. In vergelijking met tien jaar eerder is dat een daling, maar risicovolle gebruikspatronen zoals bingedrinken en dronkenschap volgen die dalende trend niet.

5% van de volwassenen dronk in 2023 dagelijks alcohol. Dagelijks gebruik komt het vaakst voor bij oudere volwassenen: 15% van de 65-plussers dronk elke dag alcohol.

22% van de volwassenen die het afgelopen jaar alcohol dronken, ervaarde ooit problemen met alcohol. Het ging om  886.562 Vlamingen. Tien jaar eerder (2013) was dat nog 10%.

Wat doet alcohol met je lichaam en gezondheid?

Alcohol verdooft de hersendelen die gedrag en gevoelens aansturen en controleren. Een kleine hoeveelheid geeft een actief, ontremd gevoel. Bij grotere hoeveelheden vermindert het reactie- en inschattingsvermogen. Nog meer alcohol vermindert de controle over de bewegingen en het coördinatievermogen. Hoe meer alcohol, hoe ernstiger de effecten kunnen zijn. Wanneer die effecten optreden, hangt af van verschillende factoren zoals leeftijd, geslacht en lichaamsbouw.

Alcohol is een schadelijke stof. Meer dan 200 ziekten zijn eraan gerelateerd. Daarnaast kan het ook leiden tot riskant gebruik of verslaving. In de hulpverlening zien we dan ook vaak hulpvragen met betrekking tot alcohol.

Hoeveel alcohol is te veel?

Alcohol is schadelijk. Een veilige hoeveelheid bestaat niet. Wil je geen risico lopen, dan drink je best geen alcohol. Hoe minder je drinkt, hoe kleiner het risico. Als je wel alcohol drinkt, drink dan niet meer dan 10 standaardglazen per week. Beperk het aantal glazen per dag en las een aantal drinkvrije dagen in. Deze preventieve richtlijn geldt voor mannen en vrouwen vanaf 18 jaar. Jongeren onder de 18 jaar drinken best geen alcohol.

Alcohol en de wet: schiet het Belgisch beleid tekort?

België heeft regels rond alcohol, maar die schieten op belangrijke punten tekort. De gezondheids- en maatschappelijke schade vraagt om strengere, beter afdwingbare maatregelen. 

In België mag vandaag bier en wijn verkocht, aangeboden en geschonken worden aan 16- en 17-jarigen. Daarmee is ons land een van de laatste in Europa met die lage grens. Sterkedrank mag pas vanaf 18 jaar. 

Ook op andere domeinen blijft het beleid opvallend terughoudend. Op het vlak van reclame bestaat er geen algemeen verbod zoals bij tabak. De regels die er zijn, berusten grotendeels op zelfregulering door de alcoholindustrie die daarbij haar eigen belangen dient. In het verkeer geldt nog geen nultolerantie: de limiet ligt op 0,5 promille voor gewone bestuurders en 0,2 voor beroepschauffeurs. 

Wat nodig is: minder uitzonderingen, betere bescherming van minderjarigen en minder afhankelijkheid van zelfregulering door de sector.

Alcoholvrij drinken: echt zonder risico’s?

Alcoholvrije dranken zitten in de lift. Wat zegt de wet? Bier heet “alcoholvrij” tot 0,5% alcohol; voor wijn en sterkedrank ligt de grens op 1,2%. Steeds meer mensen kiezen voor alcoholvrije alternatieven, door het groeiende aanbod én meer aandacht voor gezondheid en bewust alcoholgebruik.

Drinken mensen daardoor minder alcohol? Dan daalt ook de gezondheidsschade. Maar of dat effectief gebeurt, is nog niet duidelijk. Bovendien bevatten mocktails en radlers vaak flink wat suiker. En omdat alcoholvrije varianten qua smaak en uitzicht sterk lijken op alcoholhoudende dranken, kunnen ze drinkgewoonten ook in stand houden of zelfs stimuleren.

Alcoholvrije dranken zijn een waardevol alternatief, maar ook hier blijft bewuste en matige consumptie belangrijk.