Skip to main content

Inzetten op een warm, open en positief klimaat in het onderwijs

Door in te zetten op een warm, open en positief klimaat in het onderwijs draagt een school bij aan het welzijn, de emotionele en positieve sociale ontwikkeling van leerlingen en zorgt ze voor een gevoel van samenhorigheid en verbondenheid.

Dit kan onder andere door:

  • In te zetten op participatie en leerlingen verantwoordelijkheid te geven.
  • Leerlingen te betrekken en hen inspraak te geven (bv. leerlingenraad).
  • Warmte te creëren in de gemeenschappelijke ruimten (bv. zithoek, infohoek, groene zones, …) en leerlingen vanuit hun eigen talenten hieraan te laten meebouwen (bv. zelf houten zithoek/picknickbanken maken). Denk ook aan onderhoud en hygiëne van de schoolgebouwen.
  • In te zetten op de band tussen leerlingen onderling en de band met leerkrachten door onder andere verbindende activiteiten te organiseren (bv. klasuitstap, buitenlandse reis), peter-meterschap voor de nieuwe leerlingen, klasgesprekken, de aanspreekbaarheid leerkrachten, positief klasmanagement, …
  • Het voorzien van activiteiten (sport, spel, creatief …) tijdens pauzemomenten en na de schooluren door bv. samen te werken met lokale organisaties zoals sportdiensten en andere vrijetijdsaanbieders, bijzondere talenten van leerlingen in de kijker zetten.
  • Sfeer te creëren op school: bv muziek tijdens de middagpauze …
  • Ouders te betrekken via bv. een ouderraad, het organiseren van ouderavonden, …
  • Rond de school een open netwerk te vormen van mensen, organisaties en bedrijven, zoals ouders, buurtbewoners, maatschappelijke organisaties, lokale ondernemers en de gemeente.
  • De omgeving beroep te laten doen op de school om jongeren mee te laten helpen bij het oplossen van maatschappelijk relevante vraagstukken.

Wist je dat?

Om de effectiviteit te verhogen wordt deze interventie best gecombineerd met andere preventieve interventies zoals

  • Duidelijke regels en afspraken met bijhorende procedures voor regelovertreding
  • Zorg en begeleiding voor wie het nodig heeft.
  • Educatieve initiatieven die inzetten op het versterken van vaardigheden van de leerlingen, deskundigheidsbevordering van leerkrachten (bv. signalen herkennen en bespreekbaar maken, positief klasmanagement) en het ondersteunen van opvoedingsvaardigheden van ouders.

Je kan al deze aspecten concreet vormgeven met behulp van het draaiboek DOS.


Effectiviteit

“Zorgen voor een positief schoolklimaat is het eerste wat scholen kunnen doen om middelengebruik te voorkomen. Interventies die de schoolervaring en positieve gevoelens over school en onderwijs stimuleren verbeteren zowel het leren op school als het socio-emotionele leren.”

Risicofactoren

  • Negatief schoolklimaat
  • Gebrek aan gezondheids- educatie en preventieprogramma’s
  • Gebrek aan naschoolse activiteiten
  • Slechte kwaliteit van het onderwijs
  • Beperkte aanwezigheid op school

Bronnen

1van der Kreeft, P., Coone, A., & Jongbloet, J. (2020). Europees preventiehandboek: Een leidraad voor wetenschappelijk onderbouwde preventie in de praktijk. Politea