Waarom VAD niet samenwerkt met de gokindustrie

Gokken is wijd verspreid. De spanning van het gokspel, de kans op winst, de illusie van controle, … diverse triggers maken gokken aantrekkelijk. Gokken houdt echter ook een risico in op de ontwikkeling van welzijns- en gezondheidsproblemen.

Gokproblemen – in al hun gradaties – vormen een belangrijke uitdaging voor de volksgezondheid: niet alleen een gokstoornis, maar ook lichte tot matige problemen door gokken kunnen al tot aanzienlijke schade leiden. Er gaat veel geld, tijd en aandacht naar het gokken. Bovendien hebben gokproblemen ook een impact op de psychische en lichamelijke gezondheid en leiden ze vaak tot sociale problemen. De gevolgen raken niet enkel de persoon die gokt, maar ook familie, vrienden, …

Hoewel er geen psychoactieve stof aan te pas komt, worden gokstoornissen op dezelfde manier gecategoriseerd als verslavingen aan alcohol of illegale drugs: de neurobiologische mechanismes zijn vergelijkbaar. Door taboe en stigma blijven gokproblemen vaak lang onopgemerkt waardoor de schade zich opstapelt.

Belangenconflict als contra-indicatie voor samenwerking

VAD kiest er expliciet voor om geen concrete samenwerking aan te gaan met de kansspelindustrie omwille van een helder belangenconflict. De gokindustrie heeft commerciële belangen bij het feit dat meer mensen meer gaan gokken, terwijl het toenemende aanbod en de grote beschikbaarheid aan kansspelen, net risicofactoren inhouden.

De bescherming van de personen die gokken is voor VAD een prioriteit. Inzetten op preventie vanuit of in samenwerking met de gokindustrie is in deze context dus weinig geloofwaardig en brengt de neutraliteit van VAD als expertisecentrum verslaving in het gedrang.

Industrie kan op eigen terrein stappen zetten

VAD moedigt de gokindustrie aan om op hun terrein stappen te zetten om de schadelijke gevolgen van gokken zoveel mogelijk te beperken.

Dit kan door bijvoorbeeld:

• Mensen die gokken te informeren over de mogelijkheid om zich uit te sluiten (EPIS).
• Personeel op te leiden om signalen van problematisch gokken te detecteren en er gericht op te reageren.
• De mogelijkheid om persoonlijke limieten in te stellen proactief aan te bieden.
• Gokpauzes op te leggen.
• Te informeren over beschikbare hulpbronnen.

Deze interventies moeten deel uitmaken van een breder preventiebeleid.

Een integraal en effectief preventiebeleid gestoeld op neutraal onderzoek

Het is niet de rol van de gokindustrie om zelf beschermende regelgeving te formuleren, deze taak blijft weggelegd voor de overheid. Een onafhankelijk orgaan dient hier controle op te houden. Van de gokindustrie wordt verwacht dat ze de overheidsrestricties respecteert.

De gokindustrie probeert al jaar en dag om strengere maatregelen om mensen die gokken te beschermen af te zwakken of ineffectieve maatregelen en interventies in te voeren, gebaseerd op argumenten die geen solide wetenschappelijke basis kennen. Denk hierbij aan “Men moet verantwoord leren omgaan met kansspelen”, “Gokreclame en sponsoring leidt de gokker naar een veilig/legaal aanbod”, “Voorlichting en kennisdeling over verantwoord gokgedrag is een goede methode om aan preventie van gokproblemen te doen.”

VAD pleit bijgevolg voor een strikt reglementair kader voor de bescherming van mensen die gokken binnen het Belgische beleid, gebaseerd op neutraal onderzoek, met onder andere een volledig verbod op gokreclame en sponsoring, dat geen ruimte laat voor achterpoortjes of grijze zones. Reclame is een belangrijke omgevingsfactor. Het speelt in op de attitudes en sociale normen, die een directe impact hebben op ons gedrag. Een belangrijk aspect van reclame voor kansspelen is de normalisatie van gokken.

Momenteel is er voor de Vlaamse context beperkt recent onderzoek beschikbaar over het thema gokken. Echter, is de gokindustrie vaak betrokken partij in wetenschappelijk onderzoek over gokken. Zo wil de industrie zich onder de noemer van ‘maatschappelijk verantwoord ondernemen’ op het terrein van de preventiepraktijk en van onderzoek begeven, bijvoorbeeld via sponsoring van wetenschappelijk onderzoek. Dit resulteert in bevooroordeelde en onbetrouwbare onderzoeksresultaten.

Wij zijn van oordeel dat bijkomend onderzoek nodig is en dat dit zo neutraal mogelijk moet worden uitgevoerd, zonder (financiële) tussenkomst van de gokindustrie. De resultaten moeten steeds toegankelijk gemaakt worden voor het grote publiek, ongeacht de uitkomst ervan. Zo vermijden we dat argumenten vanuit de industrie doorwegen bij het maken van beslissingen en kunnen er beleidsmaatregelen worden genomen die steunen op gedegen en kwaliteitsvol onderzoek.