Lokaal alcohol- en drugbeleid: welke intiatieven neem je per pijler?

Wat zijn omgevingsinterventies en welke hefbomen heb je?

Niet alleen Individuele keuzes bepalen gedrag: ook de omgeving speelt een grote rol. Omgevingsinterventies zijn wijzigingen in de omgeving die de kans op risicogedrag verkleinen. Ze maken gezonde keuzes toegankelijker en aantrekkelijker. Denk bijvoorbeeld aan gratis water aanbieden op een evenement, of alcoholvrije alternatieven goedkoper of meer zichtbaar maken.

Als lokaal bestuur heb je daarvoor verschillende hefbomen:

vergunningen
infrastructuurcommunicatie
subsidiereglementen
evenementenbeleid
samenwerking met lokale partners

Zo bouw je als lokaal bestuur mee aan een omgeving die gezondheid en welzijn stimuleert.

Ontdek in de inspiratietool welke omgevingsinterventies mogelijk zijn in jouw stad of gemeente

De kracht van omgevingsinterventies

Lees meer over het belang en de kracht van omgevingsgerichte preventie, de soorten interventies, en hoe nudging hierin past.

Hoe zorg je voor heldere regels en consequente handhaving?

Regels en consequente handhaving maken voor inwoners, lokale partners en verenigingen helder wat mag en wat niet. Ze tonen wat een stad of gemeente belangrijk vindt en beperken risico’s. Maar regels werken het best als mensen ze kennen en je ze strikt toepast.

Samen met politie en andere lokale partners zorg je als lokaal bestuur voor:

heldere afspraken
goede communicatie
consequente handhaving

Heldere regels, sensibilisering en handhaving samen dragen bij aan een veilige en gezonde leefomgeving.

Hoe werken politie en preventiewerk samen aan alcohol- en drugpreventie?

Zowel politie als preventiewerkers streven naar een samenleving waarin burgers veilig en gezond kunnen leven. De politie treedt vooral op bij incidenten en overlast. Preventie gaat net over het voorkomen en beperken van problemen. Voor duurzaam resultaat is een geïntegreerde aanpak noodzakelijk: preventie en handhaving bundelen de krachten en versterken elkaar.

Hoe volg je de verkoop van alcohol aan minderjarigen in je stad of gemeente op?

De lokale monitors ‘alcohol & jongeren’ gaan systematisch na of horeca en detailhandel de wetgeving op alcoholverkoop aan minderjarigen naleven. Lokale preventiewerkers gebruiken ze preventief. Ze werken hiervoor samen met jongeren van 15 jaar en 16 jaar.

Regels werken pas als lokale actoren ze kennen. Breng de bestaande wet- en regelgeving daarom onder de aandacht van lokale actoren: horeca, detailhandel, sportclubs en organisatoren van evenementen. Ondersteun hen ook bij het correct toepassen van die regels.

Lees er meer over in het artikel ‘Alcoholwetgeving voor jongeren: zo ga je er lokaal mee aan de slag’.

Hoe zorg je voor vroeginterventie, zorg en begeleiding?

Problemen met alcohol, drugs, psychofarmaca, gokken of gamen ontstaan niet van de ene dag op de andere. Hoe vroeger je signalen opmerkt, hoe groter de kans dat je ernstigere problemen voorkomt. Als lokaal bestuur speel je daarbij een belangrijke rol. Je stimuleert de samenwerking tussen hulpverlening, welzijnsorganisaties, scholen, jeugdwerk, huisartsen en andere lokale partners. Een toegankelijk en laagdrempelig aanbod helpt inwoners sneller de weg naar passende ondersteuning te vinden.

Problemen met middelengebruik gaan vaak samen met andere uitdagingen: