Alcoholwetgeving voor jongeren: zo ga je er lokaal mee aan de slag

Een groot deel van de VAD-materialen over jongeren en de alcoholwetgeving heeft als baseline ‘Begin niet te vroeg’.

Waarom ‘Begin niet te vroeg’?

Jongeren zijn gevoeliger voor de effecten van alcohol dan volwassenen. Hun lichaam en hersenen zijn nog in volle ontwikkeling, waardoor alcoholgebruik extra risico’s met zich meebrengt. Zo kan alcohol:

• sterker inwerken omdat jongeren vaak minder wegen
• de ontwikkeling van de hersenen verstoren
• de leerprestaties en het geheugen negatief beïnvloeden
• de sociale en emotionele ontwikkeling belemmeren
• leiden tot risicogedrag en gevaarlijke situaties

Alcoholgebruik uitstellen, draagt bij aan een gezonde en veilige ontwikkeling. Maar of jongeren al dan niet alcohol drinken, hangt van meer af dan de smaak of de impact op hun gezondheid. Jongeren zijn namelijk gevoelig voor groepsdruk. Niet drinken zien ze soms als de foute, “saaiere” keuze, en alcohol kan zo meespelen in hoe “cool” of “populair” je bent op school of in de sportclub. Daar moeten we jongeren dus weerbaar tegen maken.

De leeftijdsgrenzen in de wet bieden daarbij een duidelijk en noodzakelijk kader. Met ‘Begin niet te vroeg’ versterkt VAD dat kader: de materialen geven correcte informatie over de wetgeving en geven onder andere lokale besturen, handelaars, horeca-uitbaters, sportclubs en eventorganisatoren praktische tools om ermee aan de slag te gaan.

Hoe kan je verkooppunten en organisatoren van lokale evenementen ondersteunen met ‘Begin niet te vroeg’?

Horeca, detailhandel, sportclubs en organisatoren van evenementen spelen een belangrijke rol in de naleving van de alcoholwetgeving. Daarom biedt VAD hen ondersteuningsmateriaal op maat aan: stickers, affiches, barbriefings, nieuwsbrieven voor kassapersoneel, een flyer voor (nacht)winkels, instructievideo’s voor kassa- en barpersoneel en een sjabloon voor polsbandjes.

Stickers horeca, detailhandel en uitgaansgelegenheden

De stickers voor horeca en detailhandel en voor uitgaansgelegenheden zijn ideaal om te kleven bij de kassa, op drankenrekken in de detailhandel (supermarkten, buurtwinkels, nachtwinkels …) of aan de toog van horecazaken of uitgaansgelegenheden. Op de stickers staat de tekst ‘-16 geen alcohol, -18 geen sterkedrank’. Zo is het voor klanten meteen duidelijk dat de winkel of horecazaak zich aan deze wetgeving houdt. Dat maakt het makkelijker voor het kassa- of barpersoneel om de regelgeving na te leven: ze kunnen jongeren eenvoudigweg op de sticker wijzen.

Affiches begin niet te vroeg

Drie affiches in het thema ‘Begin niet te vroeg’ sensibiliseren jongeren over de wettelijke leeftijdsgrenzen voor alcohol. Ze kunnen gebruikt worden in cafés, jeugdhuizen, jeugdclubs, fuiven en andere uitgaansgelegenheden. De affiche met de sint-bernardspuppy en de affiche met het verjaardagsfeestje sensibiliseren jongeren in het uitgaansleven en maken de regels rond alcoholgebruik bespreekbaar. De affiche met de kleuter die een pint bestelt gaat specifiek over alcohol doorgeven aan minderjarigen en helpt om de regels duidelijk te communiceren.

Polsbandjes leeftijdsgrenzen

Een digitaal sjabloon voor polsbandjes met de tekst ‘-16 geen alcohol, -18 geen sterkedrank’.

Barbriefings horeca en uitgaansleven

De barbriefings ondersteunen het barpersoneel dat alcohol schenkt in de horeca en het uitgaansleven. Ze leggen uit wat de wet inhoudt en op welke gezondheidsargumenten die gebaseerd is, en geven praktische tips om met dronken klanten om te gaan.

Nieuwsbrieven kassapersoneel

Nieuwsbrieven voor kassapersoneel in het Nederlands en Engels vatten overzichtelijk samen wat de wet inhoudt, waarom ze er is en hoe je ze naleeft. Handig om snel door te nemen of bij de kassa te leggen.

Flyer nachtwinkels

De flyer voor nachtwinkels toont in een oogopslag wat wel en niet mag en wat kassapersoneel kan doen als jongeren alcohol proberen te kopen.

Instructievideo’s kassapersoneel en horecamedewerkers

Instructievideo’s tonen kassapersoneel en horecamedewerkers hoe ze op een klantvriendelijke manier de alcoholwetgeving correct toepassen.

Deze materialen ondersteunen organisatoren, personeel en vrijwilligers om de wetgeving correct toe te passen en maken het makkelijker om alcoholverkoop aan minderjarigen te weigeren. Zo dragen ze allemaal bij aan een veilige en verantwoorde omgeving.

Online trainingen over verantwoord alcohol schenken voor barpersoneel en sportclubs

VAD biedt ook opleidingen om barpersoneel en sportclubs te versterken in hun rol.

De Training barpersoneel is er voor iedereen die alcohol schenkt, van jeugdhuizen tot evenementen. In ongeveer 30 minuten krijg je zicht op:

• de alcoholwetgeving
• hoe je verantwoord alcohol schenkt
• omgaan met moeilijke situaties en incidenten

De online training Sportivos – verantwoord alcohol schenken in de sportclub ondersteunt kantinemedewerkers, bestuursleden en vrijwilligers in sportclubs. Ze leren in ongeveer 30 minuten:

• hoe je verantwoord alcohol schenkt
• hoe je omgaat met clubleden onder invloed
• wat je doet bij incidenten
• hoe je een veilige clubomgeving creëert

Na afloop ontvangen deelnemers een certificaat van deelname.

Hoe volg je de naleving van de wetgeving in je stad of gemeente op?

Met de lokale monitor ‘Alcohol & Jongeren’ kunnen steden en gemeenten de naleving van de alcoholwetgeving door horeca en detailhandel meten. Preventiewerkers werken hierbij samen met 15- en 16-jarige jongeren om systematisch na te gaan in welke mate ze alcohol kunnen kopen in supermarkten, buurt- en nachtwinkels en horecazaken.

Hoe ondersteunt het VAD-aanbod lokale besturen en organisaties?

Met bovenstaand aanbod kunnen lokale besturen en organisaties:

• de alcoholwetgeving bekendmaken
• verschillende doelgroepen sensibiliseren
• verkopers en organisatoren ondersteunen
• verantwoord alcoholgebruik stimuleren
• de naleving van de wetgeving monitoren