Alcohol en drugs in de jeugdhulp: wat kan en mag een jeugdhulpverlener doen?

De juridische handvatten bieden houvast aan jeugdhulpverleners die werken in diensten en sectoren van de integrale jeugdhulp. De tekst legt uit welke regels er gelden in de jeugdhulp wanneer kinderen en jongeren met alcohol of andere drugs te maken krijgen. Ontdek de antwoorden hiernaast via de FAQ of in de pdf.

Houvast op basis van veelgestelde vragen uit de jeugdhulp

De handvatten zijn opgesteld op basis van veelgestelde vragen. Daarvoor selecteerden we de vragen die CGG-preventiewerkers tabak, alcohol en andere drugs vaak krijgen als ze voorzieningen helpen met hun alcohol- en drugbeleid. Je krijgt een antwoord op volgende vragen:

• Mag een voorziening de kamer en de spullen van een jongere controleren op drugs en alcohol?
• Wat moet een voorziening doen met gevonden drugs?
• Wat als een begeleider merkt dat een jongere drugs bezit, gebruikt of dealt?
• Wat kan een voorziening doen als het middelengebruik van ouders risico’s inhoudt voor een kind?
• Wanneer is een begeleider of voorziening aansprakelijk?
• Mag een voorziening een jongere verplichten tot een urinetest voor drugs?
• Mag een voorziening medische zorgen of medicatie toedienen aan jongeren?

Nog meer vragen over drugwetgeving, de rol van politie en justitie en jeugdrecht?

Door te focussen op deze veelgestelde vragen kunnen we de juridische handvatten beperken tot een overzichtelijk en gebruiksvriendelijk geheel. Wie meer wil weten over thema’s als de drugwetgeving of de rol van politie en justitie vindt deze info op de VAD-website, onder andere in de brochures over drugs en de wet.

Specifiek met betrekking tot jeugdhulp kan je ook terecht op jeugdrecht.be, een initiatief van SAM. Deze website biedt toegankelijke en betrouwbare juridische informatie over de rechten van kinderen en jongeren. Je vindt er ook een helpdesk voor vragen van praktijkwerkers.

Welke organisaties kunnen met de juridische handvatten aan de slag?

De jeugdhulp wordt in Vlaanderen niet per sector georganiseerd, maar over de decretaal opgesomde sectoren heen. Dat wordt ‘integrale jeugdhulp’ genoemd. Het gaat over alle diensten en sectoren die door Vlaanderen worden gereglementeerd en gesubsidieerd voor hun hulpverlenend werk met minderjarigen en jongeren tot 25 jaar.

Het doel van integrale jeugdhulp is dat elke minderjarige die ondersteuning nodig heeft, zo snel mogelijk de juiste hulp krijgt.

Concreet gaat het om volgende voorzieningen en organisaties:

• Residentiële voorzieningen voor kinderen en jongeren, inclusief de welzijnsinternaten
• Ambulante begeleidingsdiensten bijzondere jeugdzorg en sector VAPH
• Centra voor kinderzorg en gezinsondersteuning
• Dagcentra
• Pleegzorg
• Diensten ondersteuningsplan
• Centra voor geestelijke gezondheidszorg
• Centra voor algemeen welzijnswerk
• Centra voor leerlingenbegeleiding
• Preventieve diensten van Kind en Gezin

De plaats van de juridische handvatten in een alcohol- en drugbeleid in de jeugdhulp

Omgaan met alcohol- en druggebruik bij minderjarigen vraagt meer dan enkel een juridische benadering. Een integraal alcohol- en drugbeleid op maat van de voorziening is een effectieve manier om problemen met alcohol- en druggebruik te voorkomen én aan te pakken. Het geeft medewerkers een duidelijk kader, zodat ze consequent kunnen handelen in specifieke situaties. Dat maakt preventie en de aanpak van problemen effectiever.

Deze juridische handvatten kunnen daarbij vooral dienen om de pijler ‘regels en afspraken’ van een alcohol- en drugbeleid uit te werken.

Meer informatie over hoe je een alcohol- en drugbeleid uitwerkt en een overzicht van het aanbod van VAD voor de jeugdhulp vind je op de jeugdhulppagina op de VAD-site.

Ben je op zoek naar ondersteuning bij het uitwerken of actualiseren van een alcohol- en drugbeleid, dan kan je een beroep doen op de regionale preventiewerkers tabak, alcohol en andere drugs, verbonden aan de CGG. Je kan bij hen terecht voor consult en advies, vorming en coaching.