Jongeren in de jeugdhulp: een kwetsbare groep
Jongeren in de jeugdhulp zijn een kwetsbare groep die extra risico loopt op problemen door alcohol en drugs. Net als alle jongeren zijn ze nog volop in ontwikkeling. Soms zijn er ook psychische, emotionele, sociale of gedragsproblemen en problemen op school of in het gezin. Alcohol, drugs, gamen of gokken kan voor hen een manier worden om met deze moeilijkheden om te gaan.
Ook de omgeving speelt een rol. Soms is er middelengebruik, risicovol gamen of gokken door ouders of vrienden. Dit kan de drempel verlagen om er zelf mee te beginnen. Dit onderstreept het belang van een actieve rol voor jeugdhulpverleners in preventie en begeleiding.
Een alcohol- en drugbeleid in je voorziening
Het voorkomen, begeleiden en beperken van problemen door alcohol, drugs, gamen of gokken is niet de taak van één iemand alleen. Als jeugdhulpverlener sta je sterker als je kan terugvallen op een coherente en gemeenschappelijke aanpak in je voorziening. Zo’n aanpak wordt uitgewerkt in een alcohol- en drugbeleid op maat van je voorziening.
Wat is een alcohol- en drugbeleid? Dit is een samenhangend geheel van afspraken over hoe je voorziening omgaat met middelengebruik, gamen en gokken. Het beleid baseert zich op vier pijlers:
- duidelijke afspraken en regels rond gebruik en gedrag. Check de juridische handvatten voor jeugdhulpverleners over alcohol en andere drugs
- zorg en begeleiding voor jongeren met een middelenproblematiek. Check praten over middelengebruik, gamen en gokken. Inspiratiebox voor jeugdhulpverleners
- educatie: informeren en sensibiliseren over onder andere de risico’s van gebruik. Check de leidraad Verslavingspreventie in de jeugdhulp: tips voor een doelstreffende aanpak
- omgevingsinterventies: een omgeving creëren die gezond gedrag stimuleert. Check de online inspiratietool omgevingsinterventies
Een beleidsmatige aanpak zorgt ervoor dat alle initiatieven binnen de voorziening op elkaar afgestemd zijn en maximaal effect hebben.
Praten met jongeren over alcohol, drugs, gamen en gokken
Als jeugdhulpverlener maak je je soms zorgen over het alcohol- of druggebruik, risicovol gamen of gokken van jongeren. Jongeren staan echter niet altijd open voor een gesprek hierover. Vaak zien zij zelf hun gedrag niet als problematisch; de bezorgdheid komt vooral uit hun omgeving. Toch is het cruciaal om deze gesprekken aan te gaan.
Waarom tijdig ingrijpen belangrijk is. Vroegtijdige signalering van alcohol- of druggebruik, risicovol gamen of gokken, kan veel problemen voorkomen. Hoe eerder je actie onderneemt, hoe groter de kans dat je met eenvoudige interventies verandering bereikt. In een vroeg stadium heb je als jeugdhulpverlener of begeleider nog veel mogelijkheden om jongeren te helpen, vaak zonder dat een gespecialiseerde aanpak nodig is.
Meer leren over signalen opmerken en bespreekbaar maken?
