Feestvierders experimenteren meer met drugs, maar regelmatig gebruik is zeldzaam

Het uitgaansonderzoek is een initiatief van VAD, de partnerorganisatie van de Vlaamse overheid in het kader van het preventiebeleid van alcohol- en andere drugproblemen. De Druglijn is de publieksservice van VAD.

Omdat het uitgaanspubliek sterk varieert en niet duidelijk afgebakend is, kunnen de resultaten niet als representatieve steekproef voor de hele uitgaanspopulatie gezien worden. Om toch een zo betrouwbaar mogelijk beeld te geven, vertrekken we van een grote steekproef in diverse uitgaanscontexten.

Alcohol blijft alomtegenwoordig

Alcohol blijft de meest gebruikte drug tijdens het uitgaan. Bijna iedereen heeft het voorgaande jaar gedronken en bijna zes op de tien uitgaanders drinken minstens een keer per week alcohol. Dat alcoholgebruik hoeft niet meteen problematisch te zijn, maar een kwart loopt een hoog risico op problemen met alcohol. Zorgwekkend is ook dat vooral de jongste feestvierders (18-24 jaar) frequent bingedrinken.

Uitgaanders experimenteren meer met illegale drugs, maar regelmatig gebruik is uitzonderlijk

Wie uitgaat, gebruikt meer illegale drugs dan de gemiddelde Vlaming. Het aandeel dat het voorbije jaar cannabis, xtc, poppers, Nieuwe Psychoactieve Stoffen (beter bekend als designer drugs, meestal bootsen deze synthetische nieuwe drugs de effecten van bekende illegale drugs na) of ketamine gebruikte, ligt duidelijk hoger dan in 2015. Op een kleine minderheid na blijft het bij occasioneel gebruik. De meeste feestvierders die illegale drugs gebruiken, doen dit dus af en toe.

Net als in de algemene bevolking is cannabis de populairste illegale drug: vier op de tien uitgaanders gebruikten het in het voorbije jaar. Een op de zeven deed dat regelmatig, van wekelijks tot dagelijks. Bij de andere illegale drugs komt regelmatig gebruik amper voor: telkens minder dan 1%. De enige uitzondering daarop is cocaïne: 2,2% van de respondenten gebruikt dat regelmatig.

In de 22 jaar dat het uitgaansonderzoek loopt, zien we dat meer feestvierders het voorbije jaar ketamine gebruikten: van 1% in 2003 naar 12% in 2025. Het regelmatig gebruik bleef rond de 1%. Toch mogen we dat lage percentage niet minimaliseren, want de schadelijke gezondheidseffecten treden snel op bij ketaminegebruik.

Want wat betekent die 1% concreet? De cijfers tonen dat in een club met 500 aanwezigen 5 mensen minstens wekelijks ketamine gebruiken. Op een elektronisch muziekfestival met 20.000 bezoekers loopt dat op tot 200 mensen.

Wie regelmatig ketamine gebruikt, kan ernstige problemen krijgen met de blaas, urinewegen en nieren. Vaak gaat dit gepaard met hevige buikpijn. Wie er niet in slaagt tijdig te stoppen met ketaminegebruik kan onherstelbare schade oplopen.

Mensen waken over hun gezondheid voor, tijdens en na het uitgaan

Het onderzoek bracht ook positieve tendensen aan het licht. Zo nemen steeds meer feestvierders maatregelen om de risico’s te beperken: meer dan de helft let erop dat ze voldoende water drinken en eten, dat ze na het uitgaan niet autorijden en dat ze goed uitgeslapen zijn. Ze doseren drugs verstandig, gaan regelmatig afkoelen of chillen en gebruiken oordopjes. Opvallend is ook dat veel meer uitgaanders zich vooraf informeren over de effecten en risico’s van drugs: tien jaar eerder deed amper een op de twintig dat, intussen is dat al ruim een op de vier.

Wie regelmatig illegale drugs gebruikt, neemt minder voorzorgen

Het VAD-project Safe ’n Sound biedt feestvierders belangrijke ondersteuning rond gezondheid en welzijn. Het project zet in op harm reduction in het uitgaansleven met peers: getrainde vrijwilligers die zelf thuis zijn in het uitgaansleven. Feestvierders die het project kennen, nemen duidelijk meer maatregelen om risico’s te beperken. Denk bijvoorbeeld aan druggebruik verstandig doseren, regelmatig afkoelen en chillen en zich vooraf informeren over druggebruik.