VAD en onderzoekers UGent pleiten voor totaalverbod op gokreclame en -sponsoring

VAD is de partnerorganisatie van de Vlaamse overheid in het kader van het preventiebeleid van alcohol- en andere drugproblemen. De Druglijn is de publieksservice van VAD.

In heel Vlaanderen verschijnen momenteel reclamecampagnes van merken die in handen zijn van gokoperatoren, vaak ook in de buurt van scholen. In de aanloop naar grote sportevenementen zoals het WK voetbal worden bestaande achterpoortjes in de regelgeving opnieuw maximaal benut. Zo maken gokoperatoren op indirecte manier nog steeds reclame voor hun merk en hun gokproducten.

“Voor de gokindustrie vormt de koppeling aan sport een bijzonder krachtig marketinginstrument” geeft Katleen Peleman, directeur van VAD aan, “Door zich te associëren met populaire sportcompetities en -clubs creëert de sector een positief, verbindend en gezond imago, terwijl de risico’s van gokken naar de achtergrond verdwijnen”

Om de overvloed aan gokreclame terug te dringen, voerde de federale overheid de afgelopen jaren nieuwe regels in. Via een Koninklijk Besluit van 2023 en een wetswijziging in 2024 werden de mogelijkheden voor gokreclame aanzienlijk beperkt. Enkel reclamevormen die expliciet zijn toegestaan, blijven mogelijk. Alle andere vormen zijn verboden.

Ook de sponsoring van sportclubs werd een pak strenger: sinds 2025 is alle gokreclame uit stadions verdwenen. Voorlopig kan enkel nog een beperkte vermelding van een gokoperator op sportshirts onder strikte voorwaarden, een overgangsmaatregel die vanaf 2028 ook geschrapt wordt voor profclubs.

Volgens VAD en de UGent-onderzoekers blijken deze maatregelen echter onvoldoende. Het aantal nieuw geregistreerde online gokkers blijft toenemen en gokoperatoren vinden voortdurend nieuwe manieren om zichtbaar te blijven. Via afgeleide merken, sponsoringconstructies, creatieve marketingcampagnes en digitale kanalen slagen ze erin de huidige regelgeving te omzeilen. Zodra een vorm van reclame wordt beperkt, vindt de sector meteen een andere manier om toch reclame te maken.

Zo hebben heel wat gokoperatoren tegenwoordig wel een website met ‘sportnieuws’ onder dezelfde merknaam. Die websites leiden door naar het gokplatform van hetzelfde bedrijf. “Dit heet surrogate advertising, een toegelaten product dient als reclamekanaal voor een strikt gereguleerd product”, legt UGent onderzoeker Katho Jacobs uit.

Recent onderzoek van de UGent onderzoekers toont aan dat sportfans dit mechanisme doorzien. Ze koppelen de afgeleide merken moeiteloos aan de oorspronkelijke gokmerken, en zien beide als hetzelfde merk met hetzelfde doel.

Die evolutie zorgt voor groeiende bezorgdheid bij preventiewerkers, hulpverleners, onderzoekers en het brede publiek. Gokken wordt steeds vaker voorgesteld als een normale, onschuldige en sociaal aanvaarde vrijetijdsbesteding, maar dat is het niet. Het kan leiden tot ernstige verslavingsproblemen, vergelijkbaar met een afhankelijkheid van alcohol of drugs. Gokken heeft vaak ingrijpende gevolgen op financieel vlak, relaties en mentale en fysieke gezondheid. Ook familieleden, vrienden en andere naasten voelen deze impact. Per persoon die een gokstoornis heeft, zijn er 6 mensen uit de omgeving die ook slachtoffer worden.

Uit internationaal wetenschappelijk onderzoek blijkt al langer een direct verband tussen gokreclame en gokgedrag. Recent Belgisch onderzoek binnen het GAMSPON-project van de UGent bevestigt deze bevindingen opnieuw. Het toont aan dat wie vaker promotie rond gokken zag via sponsoring of reclame, vaker inzet op sportweddenschappen. Dat komt omdat reclame en sponsoring het gokken normaliseren en maken dat mensen er positiever tegenover staan.

De Wereldgezondheidsorganisatie raadt aan gokken te behandelen als een volksgezondheidsprobleem, vergelijkbaar met tabak en alcohol. Dat betekent dus dat gokproducten minder zichtbaar en minder beschikbaar moeten worden. VAD en de onderzoekers van UGent vragen daarom een sluitend wettelijk kader dat alle vormen van gokreclame en
-sponsoring verbiedt, zonder uitzonderingen of achterpoortjes. Nieuwe wetgeving moet voorkomen dat merken of afgeleide initiatieven worden ingezet als reclamekanaal voor kansspelen.

Daarnaast pleiten VAD en de UGent onderzoekers voor een proactieve aanpak die rekening houdt met toekomstige marketingstrategieën van de goksector: “Gokproducten en digitale marketingpraktijken evolueren sneller dan onderzoek en wetgeving. Daarom is het noodzakelijk om vooruit te kijken en regelgeving te ontwikkelen die toekomstige ontwijkingsstrategieën voorkomt, in plaats van telkens achteraf te moeten ingrijpen”, zegt Katleen Peleman.